گاهی در زندگی زناشویی، شرایطی غیر قابل تحمل رخ می‌دهد که زوجه دیگر قادر به ادامه نخواهد بود. در اینجا شرایط عسر و حرج زوجه مطرح می‌گردد که در قانون مدنی هم مفصل به آن پرداخت شده است. در این مقاله قصد داریم پیرامون عسر و حرج در قانون مدنی صحبت کنیم. لطفا تا انتهای مقاله همراه ما باشید.

عسر و حرج چیست؟

دو لغت عسر و حرج در لغتنامه پارسی به معنای سختی و مشقت است. همه می‌دانیم که در قانون مدنی مرد هر زمانی که بخواهد، با دلیل و یا بدون دلیل منطقی می‌تواند، زن را طلاق دهد.

اما آیا برعکس هم ممکن است؟ پاسخ را همه می‌دانیم، زن اگر وکالت محضری برای حق طلاق خود نداشته باشد؛ نمی‌تواند از مرد طلاق بگیرد، مگر آنکه شرایط عسر و حرج پیش آید. یعنی آنقدر زندگی برای زن سخت شود که دیگر توان ادامه‌ی آن را نداشته باشد.

شرایط عسر و حرج چیست؟

شرایط محکمه پسند عسر و حرج از دید دادگاه به شرح ذیل است:

• اعتیاد شدید مرد به مواد مخدر یا الکل
• ترک زندگی از سوی مرد بدون دلیل به صورت ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب. لازم به ذکر است که اثبات ترک مرد از خانه در دادگاه، بر عهده زوجه است.
• محکومیت قطعی حبس مرد برای ۵ سال یا بیشتر. در این صورت با عدله‌ی کافی و در دست داشتن پرونده محکومیت زوج، درخواست ناشی از عسر و حرج زن قابل اجرا خواهد بود.
• مبتلا شدن مرد به بیماری صعب العلاج روانی
• مبتلا شدن مرد به بیماری صعب العلاح و مسری جسمی و یا جنسی نظیر ایدز
• ضرب و جرح، فحاشی و ایجاد مسائل غیر اخلاقی مستمر از سوی مرد که زندگی را برای زن غیر قابل تحمل کند. برای اثبات این موضوع زن حتما باید به پزشکی قانونی مراجعه کند.
• ازدواج مجدد مرد بدون اجازه‌ی زن اول
• درخواست رابطه زناشویی غیر متعارف (متاسفانه این روزها به دلیل اختلالات شدید جنسی برخی از آقایان، شاهد درخواست برقراری ارتباط زناشویی غیر متعارف هستیم)

ادعای عسر و حرج زوجه به دلیل عدم ازاله بکارت

شرایط درخواست ناشی از عسر و حرج زن این روزها، با مشکلات جامعه، مواردی که ذکر کردیم، بیشتر است. در نتیجه تصمیم گیری قاضی در این باره کمی سخت‌تر از قبل شده است. برای نمونه ادعای عسر و حرج زوجه به دلیل عدم ازاله بکارت هم می‌تواند منجر به طلاق از سوی زن باشد. البته سه فرضیه در اینجا مطرح است که قاضی حتما آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد.

• فرضیه نخست این است که عقد دائم صورت گرفته است اما زندگی مشترک در یک خانه شروع نشده است. زوجه در این فرضیه نمی‌تواند درخواست طلاق کند، مگر آنکه زمان زیادی از طرف زوج بلاتکلیف مانده باشد.
• فرضیه دوم این است که مرد ناتوانی جنسی داشته باشد. این هم با معاینه پزشک قانونی قابل اثبات است.
• ·         فرضیه سوم زمانی رخ می‌دهد که مرد توانایی جنسی دارد، اما رابطه جنسی در طولانی مدت برقرار نکرده است و ازاله‌ی بکارت انجام نشده باشد.

ادعای عسر و حرج در صورتی که مرد حاضر به بچه‌دار شدن نباشد

در صورتی که زن و مردی از ازدواجشان سالها گذشته باشد و هر دو توانایی باروری داشته باشند. چنانچه زوجه آماده بارداری باشد، اما زوج از این کار امتناع کند. زن می‌تواند درخواست ادعای عسر و حرج داشته باشد. دادگاه در این شرایط مرد را احضار می‌کند و از او دلیل منطقی می‌خواهد.

ادعای عسر و حرج به دلیل عدم شروع زندگی مشترک

هنگامی که زن و مرد عقد می‌کنند، معمولا زمانی را جهت شروع زندگی مشترک مشخص می‌کنند. چنانچه زوج استطاعت مالی داشته؛ ولی شروع زندگی مشترک را جدی نگیرد؛ و البته زمان زیادی هم از عقد گذشته باشد. ادعای عسر و حرج زن به دادگاه ارائه می‌گردد. در صورتی که ازاله بکارت صورت نگرفته باشد، کار کمی آسان‌تر است. در این حالت مرد به دادگاه احضار می‌شود، قاضی شرایط را بررسی می‌کند و در صورت تایید صحبت‌های زن از سوی دادگاه، حکم طلاق صادر می‌گردد.

مهریه در طلاق زن به دلیل عسر و حرج

طلاق به علت عسر و حرج هم مانند طلاق‌های دیگر دارای مهریه است. اما تفاوت مهریه در این نوع طلاق چیست؟ زن برای طلاق به دلیل عسر و حرج باید موافقت کند تا تمام یا قسمتی از مهریه او بذل شود. و میزان بذل مهریه بر عهده‌ی قاضی است نه خود زن. در واقع زن برای گرفتن طلاق چاره‌ای جزو موافقت با حکم صادره دادگاه پیرامون مهریه، نخواهد داشت.

نفقه در طلاق به دلیل عسر و حرج

به دلیل آنکه در این نوع طلاق زن، تمکین نمی‌کند و زوج به راحتی می‌تواند عدم تمکین زن را اثبات کند؛ پس نفقه تعلق نخواهد گرفت. مگر در معدودد پرونده‌های خاصی که تمکین اثبات گردد.

اثبات عسر و حرج و گرفتن حکم طلاق

پیرامون شرایط عسر و حرج از جانت زوجه صحبت کردیم. حال به این موضوع می‌پردازیم که چگونه عسر و حرج را اثبات کنیم. برای اثبات اول از همه نیاز به مشورت با یک وکیل دارید تا شما را در مراحل مختلف راهنمایی کند. وکلای عدل‌آرا با سابقه درخشانی که دارند، قادر به راهنمایی عزیزان در روند طلاق به دلیل عسر و حرج هستند. گام بعدی این است که مدارکی مانند پرونده بستری مرد، استشهاد محلی، جواب آزمایش، تایید پزشکی قانونی بر مبنای کتک خوردن زوجه و … را به دادگاه ارائه دهید و با کمک وکیل خود دلایل خود را اثبات کنید. قدم نهایی این است که با قاضی پرونده کمال همکاری در مورد بذل مهریه را داشته باشید.

صادر شدن حکم طلاق بر اساس عسر حرج زوجه و امتناع مرد از طلاق

شاید این سوال برای شما هم پیش آید که اگر عسر حرج زوجه اثبات شود، بذل مهریه صورت گیرد و حکم طلاق از سوی قاضی صادر شود؛ اما مرد باز هم از طلاق امتناع کند یا در دفترخانه حاضر نشود؛ تکلیف چیست؟

در این صورت زوجه یا وکیل او به دادگاه مراجعه می‌کند، موضوع را مطرح می‌کند و به دستور دادگاه؛ نماینده دادگاه، زن را طلاق می‌دهد. پس در نتیجه اگر عسر و حرج اثبات شود، طلاق صد در صد صورت خواهد گرفت مگر آنکه زوجه بنا بر هر دلیلی از طلاق منصرف شود و حاضر به ادامه زندگی خود باشد.

سخن آخر

طلاق زوجه از طریق پرونده عسر و حرج روند بسیار دشواری دارد. چرا که قوانین زیادی هستند که باید یکایک اثبات شوند که زن دیگر قادر به تحمل زندگی مشترک نیست. در پرونده عسر و حرج مشورت با یک وکیل خبره، می‌تواند کار را برایتان آسان کند. چنانچه سوالی پیرامون عسر و حرج زوجه دارید، تنها کافیست به صفحه اول سایت عدل آرا مراجعه کرده، سوال خود را مطرح کنید تا وکلای ما در اسرع وقت پاسخ دهند.