وکیل سرقت وکیل دادگستری است که در زمینه جرایم سرقت با مجازات حدی و تعزیری در پرونده های سرقت وکالت پرونده ها را برعهده دارد. قانونگذار جرم سرقت را به سرقت حدی و تعزیری تقسیم کرده است که برای ارتکاب هر یک از انواع سرقت باید شرایط لازم در خصوص آن وجود داشته باشد. در این مقاله در مورد انواع سرقت حدی، سرقت تعزیری و مجازات سرقت حدی و تعزیری و وظایف وکیل متخصص سرقت پرداخته شده است.

جرم سرقت

سرقت عملی مجرمانه و غیرقانونی است که در ماده ۲۶۵ قانون مجازات اسلامی در مورد آن جرم انگاری شده و برای مرتکبین به جرم سرقت مجازات تعیین شده است. سرقت به معنی بردن مال دیگری است. بنابراین در صورتیکه شخص مال متعلق به غیر را برباید، جرم سرقت تحقق یافته است. مال متعلق به غیر، می تواند مال متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی باشد.

عنصر مادی جرم سرقت

عملی که شخص باید برای تحقق جرم انجام دهد، عنصر مادی جرم گفته می شود. در جرم سرقت عنصر مادی ربودن مال دیگری است. بنابراین برای تحقق جرم سرقت، مال باید به شکل مخفی یا علنی بدون رضایت مالک مال ربوده شود.

عنصر معنوی جرم سرقت

عنصر معنوی جرم سرقت، هدف و قصد مجرمانه شخص برای ارتکاب جرم سرقت است. در نتیجه شخص با آگاهی و بدون رضایت صاحب مال، مال غیر را می رباید. سارق علاوه بر ربایش مال باید قصد مالک شدن مال سرقتی را نیز داشته باشد.

عنصر قانونی جرم سرقت

در صورتیکه عملی در قانون جرم انگاری شده و در قانون برای ان مجازات تعیین شده است، عنصر قانونی جرم است. بنابراین مرتکب جرم به مجازات قانونی محکوم می شود. عنصر قانونی جرم سرقت حدی مواد ۱۸۵، ۱۹۷ و ۲۰۳ قانون مجازات اسلامی است. همچنین عنصر قانونی جرم سرقت مواد ۶۵۱ تا ۶۶۷ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات است.

رکن اول جرم سرقت

رکن اول جرم سرقت، ربودن مال است. در جرم سرقت شخص مال دیگری را به شکل متقلبانه و بدون رضایت شخص می رباید. در ربایش مال، سارق به صورت مخفی یا آشکار مال دیگری را تصرف می کند. در صورتی که صاحب مال برای بردن مال خود رضایت داشته باشد، جرم سرقت اتفاق نمی افتد.

رکن دوم جرم سرقت

رکن دوم جرم سرقت، مال است. مال چیزی است که سودمند است و نیاز مادی یا معنوی افراد را تامین می کند و قابلیت اختصاص به دیگران را دارد. بنابراین مال مورد سرقت باید ارزش اقتصادی داشته و متعلق به غیر باشد تا جرم سرقت اتفاق افتد. همچنین جرم سرقت در مورد اموال منقول که قابل انتقال و جابجایی است، نیز اعمال می شود.

رکن سوم جرم سرقت

رکن سوم جرم سرقت، مال متعلق به شخص دیگری باشد. بنابراین برای اینکه جرم سرقت تحقق یابد، مال ربوده شده باید متعلق به غیر باشد. در نتیجه ربودن مالی که صاحب ندارد، باعث وقوع جرم سرقت نیست. در جرم سرقت نیاز نیست مالک کامل شناخته شود، بلکه صرف اینکه مال متعلق به غیر است، جرم سرقت محسوب می شود.

جرم سرقت حدی

سرقت حدی یکی از انواع سرقت است که در قانون مجازات اسلامی برای آن مجازات حدی تعیین شده است. برای اینکه جرم سرقت حدی تحقق یابد، باید شرایط خاصی وجود داشته باشد. سرقت حدی دارای ۱۴ شرط لازم برای تحقق است و در صورتیکه یکی از شرایط مذکور وجود نداشته باشد، جرم سرقت حدی محسوب نمی شود.

شرایط سرقت حدی

براساس ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی، شرایط سرقت حدی به شرح ذیل است:

-شی سرقتی، از نظر شرعی مالیت دارد.

-شی سرقتی در حرز قرار گرفته و سارق هتک حرز انجام دهد.

-سارق مال سرقتی را از حرز خارج کند.

-سرقت مال و هتک حرز مخفی انجام شود.

-شخص سارق پدر یا جد پدری صاحب مال سرقتی نیست.

-ارزش مال سرقتی به میزان چهارو نیم نخود طلای مسکوک است.

-مال سرقتی از اموال عمومی، وقف عام و دولتی نیست.

-در صورتیکه سرقت در زمان قحطی انجام نشود.

-صاحب مال سرقتی از شخص سارق شکایت کند.

-صاحب مال، سارق را قبل از ثابت شدن سرقت، نبخشد.

-مال مورد سرقت قبل از ثابت شدن سرقت، در دست مالک قرار نگیرد.

-مال سرقتی، قبل از ثابت شدن سرقت به مالکیت شخص سارق قرار نگیرد و مال سرقتی، مال غصبی و سرقتی نباشد.

مجازات جرم سرقت حدی

قانونگذار مجازات سرقت حدی و سرقت تعزیری را در قانون مجازات اسلامی مشخص کرده است. سارق در سرقت حدی برای بار اول به قطع چهار انگشت دست راست، بار دوم قطع پای چپ، بار سوم به مجازات حبس ابد محکوم می شود. مجازات جرم سرقت حدی در مرحله چهارم، حتی اگر در زندان انجام شود، اعدام است.

جرم سرقت تعزیری

در صورتی که سرقت، شرایط سرقت حدی را نداشته باشد، سرقت تعزیری است. در این حالت مقام قضایی با توجه به چگونگی سرقت، میزان مجازات را تعیین می کند. سرقت تعزیری، سرقتی است که شرایط سرقت حدی در ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی را ندارد. مجازات سرقت تعزیری در شرع مشخص نشده است.

سرقت تعزیری ساده

سرقت حدی در شرع مشخص شده است. در صورتیکه سرقتی دارای شرایط حدی یا سرقت مشدد را نداشته، سرقت ساده است. سرقت ساده دارای شرایط عمومی جرم سرقت است.

سرقت تعزیری مشدد

سرقت تعزیری مشدد، سرقتی است که با چند عامل تشدید کننده مجازات انجام می شود و مجازات آن در قانون شدیدتر از مجازات جرم سرقت ساده است. در ماده ۶۵۱ تا ۶۶۰ قانون مجازات اسلامی، عوامل تشدید مجازات بیان شده است. عوامل تشدید مجازات شامل تعدد سارقان، سرقت مسلحانه، سرقت در شب، بالارفتن سارق از دیوار، شکستن و هتک حرز، استفاده از لباس مستخدم دولتی و ماموران دولتی، استفاده از کلید ساختگی، سرقت از منزل مسکونی، سرقت با آزار یا تهدید است.

جرم سرقت همراه به آزار

در سرقت همراه با آزار، سارق به شخص مالک مال سرقتی، آزار جسمی و روحی وارد می کند. آزار باید در زمان سرقت انجام شود. براساس ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی در صورتیکه سرقت همراه با آزار و اذیت باشد یا شخص سارق از سلاح استفاده کند، به مجازات سه ماه تا ده سال و شلاق هفتادوچهار ضربه شلاق محکوم می شود. اگر در سرقت همراه با آزار جرحی نیز به وجود آید، مرتکب به حداکثر مجازات در ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی و مجازات جرح محکوم می شود.

جرم سرقت با شرط مشدّد

براساس ماده ۶۵۱ قانون مجازات اسلامی، در صورتی که سرقت انجام شده، شرایط سرقت حدی را نداشته باشد و دارای شرایط ذیل به صورت همزمان باشد، مرتکب به مجازات پنج تا بیست سال حبس و شلاق تا هفتاد و چهار ضربه محکوم می شود:

-در صورتی که سرقت در شب انجام شود.

-اگر سارقین دو نفر یا بیشتر باشند.

-در صورتیکه در جرم سرقت یک یا چند نفر دارای سلاح به شکل مخفی یا در ظاهر باشند.

 جرم راهزنی

براساس ماده ۶۵۳ قانون مجازات اسلامی اگر هر شخص در شوارع و راهها به هر روشی راهزنی انجام دهد، به مجازات حبس از سه تا پانزده سال و تا هفتاد و چهار ضربه شلاق محکوم می شود. شرایط لازم برای تحقق جرم راهزنی با مجازات تعزیری این است که راهزن مسلح نباشد و محل وقوع جرم راهزنی شوارع و راهها باشد. در صورتیکه راهزن مسلح باشد، به مجازات حد محاربه محکوم می شود.

جرم جیب بری

براساس ماده ۶۵۷ قانون مجازات اسلامی اگر شخصی مال دیگری را به وسیله جیب بری و کیف زنی برباید، به مجازات حبس از یک تا پنج سال و هفتاد و چهار ضربه شلاق محکوم می شود. با توجه به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری سال ۱۳۹۹، مجازات جیب بری و کیف زنی به حبس از شش ماه تا دوسال و نیم تغییر یافته است. اما مجازات پرداخت جریمه نقدی و شلاق تغییر نکرده است.

مجازات سرقت اموال دولتی

براساس ماده ۶۵۹ قانون مجازات اسلامی در صورتی که شخصی وسایل و متعلقات مربوط به تاسیسات دولتی و عمومی مانند تاسیسات بهره برداری برق، آب و گاز را سرقت کند، به مجازات حبس از یک تا پنج سال محکوم می شود. اگر سارق از کارمندان سازمان های دولتی و وابسته به دولت باشد، به حداکثر مجازات در این قانون محکوم می شود. همچنین بر اساس ماده ۵۴۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، در صورتی که اوراق، دفاتر و اسناد دولتی که در دفاتر دولتی ثبت شده یا در نزد افراد برای حفاظت به آنها سپرده شود، ربوده یا تخریب شود، مباشر ثبت، دفتردار و افرادی که به دلیل اهمال کاری باعث وقوع جرم سرقت شوند، به مجازات حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می شوند.

مجازات سرقت از محل کار

براساس ماده ۶۵۶ قانون مجازات اسلامی در صورتی که مستخدم مال کارفرما را بدزد یا به عنوان شاگرد یا کارگر، مال منزل کارفرمای خود را برباید به مجازات حبس از شش ماه تا سه سال و هفتاد و چهار ضربه شلاق محکوم می شود. با توجه به قانون کاهش مجازات حبس تعزیری سال ۱۳۹۹ مجازات مذکور به حبس از سه ماه تا یک و سال و نیم کاهش یافته است.

وکیل متخصص سرقت عدل آرا

 با توجه به شرایط لازم برای تحقق سرقت حدی و تعزیری بهتر است قبل از هر اقدام برای طرح شکایت کیفری جرم سرقت به عنوان مشتکی عنه یا به عنوان متهم برای دفاع در پرونده سرقت از مشاوره و وکالت وکیل سرقت استفاده کنید. سوالات حقوقی در مورد جرم سرقت حدی و تعزیری و مجازات سرقت حدی و تعزیری را با وکلای متخصص گروه حقوقی عدل آرا مطرح کنید تا با بررسی مدارک و مستندات پرونده راهنمایی لازم را دریافت کنید.