وکیل وصول مطالبات در زمینه دعاوی مطالبات مربوط به چک، سفته و برات، رسیدهای پرداخت و فاکتورهای فروش با تسلط بر قوانین و مقررات اسناد تجاری، روند وصول مطالبات را تسریع می کند. حجم زیادی از پرونده های حقوقی در مراجع قضایی، مطالبات اسناد تجاری است. در بسیاری موارد وکیل وصول مطالبات برای مطالبه وجه اسناد تجاری به وسیله مذاکره یا ارسال اظهارنامه اقدام می کند و در صورت عدم نتیجه، دادخواست حقوقی مطالبه وجه اسناد تجاری را مطرح می کند.
در این مقاله در مورد وصول اسناد تجاری و وظایف وکیل وصول مطالبات پرداخته شده است.
وصول مطالبات
وصول مطالبات به معنی دریافت طلب شخص است. در وصول مطالبات دو رابطه بدهکار و طلبکار وجود دارد. وصول مطالبات به ظاهر ساده است، اما در صورتیکه شخص در خصوص قوانین و مقررات چک، سفته و برات آگاهی نداشته باشد، فرصت احقاق حق را از دست می دهد. مثال طلبکار به دلیل عدم آگاهی از مواعد قانونی طرح شکایت کیفری چک یا ظهرنویسی اسناد تجاری، دچار خسارات جبران ناپذیر میشود.
نحوه وصول مطالبه چک
وصول مطالبات چک به شرح ذیل است:
- طرح دادخواست حقوقی مطالبه وجه چک
- طرح شکایت کیفری مطالبه وجه چک
- از طریق اجرای ثبت اسناد و املاک
مسئولین چک
مسئولین چک، شامل صادرکننده چک، ظهرنویس و ضامن چک است. صادر کننده چک، صاحب اصلی چک و ظهرنویس شخصی است که چک توسط پشت نویسی چک به وی انتقال یافته است. ضامن چک، شخصی است که پرداخت مبلغ چک را ضمانت کند. مسئولیت صادرکننده، ضامن و ظهرنویس چک در قبال دارنده چک، تضامنی است.
دادخواست مطالبه وجه چک
در صورت عدم وصول چک، گواهی عدم پرداخت از طرف بانک صادر میشود. سپس طلبکار میتواند توسط وکیل وصول مطالبات، دادخواست مطالبه وجه چک را در دادگاه حقوقی مطرح کند. همچنین براساس قانون چک، مبلغ چک را می توان از ضامنین چک نیز وصول کرد. براساس قانون چک، صاحب اصلی چک، ظهرنویس چک و ضامنین، مسئولیت پرداخت مبلغ چک را بر عهده دارند.
مسئولیت ظهرنویس و ضامن چک
وصول چک از صادرکننده چک در قانون چک، مهلتی ندارد و طلبکار هر زمان که بخواهد میتواند برای وصول چک اقدام کند. اما برای وصول مبلغ چک از ظهرنویس و ضامن مهلت قانونی تعیین شده است. براساس قانون صدور چک، برای مراجعه به ظهرنویس و ضامن چک، باید ۱۵ روز از تاریخ صدور چک، گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت شود و طلبکار بعد از دریافت گواهی عدم پرداخت، یک سال مهلت دارد، دادخواست حقوقی مطالبه وجه چک را مطرح کند. بنابراین در صورتی که طلبکار بعد از گذشت یکسال از اخذ گواهی عدم پرداخت چک اقدام نکند، دعوا در خصوص ظهرنویس و ضامن چک در مرجع قضایی مسموع نیست.
مرجع صالح رسیدگی به مطالبه وجه چک
مرجع صالح رسیدگی به دادخواست مطالبه وجه چک، دادگاه حقوقی محل بانک، صادر کننده گواهی عدم پرداخت چک است.
شکایت کیفری مطالبه وجه چک
طلبکار برای طرح شکایت کیفری مطالبه چک باید اصل چک و گواهی عدم پرداخت را ضمیمه شکایت به دادسرا ارائه کند.براساس قانون صدور چک فقط صادرکننده چک قابل تعقیب کیفری در دادسرا است و نسبت به ظهرنویس و ضامن چک شکایت کیفری قابل طرح نیست.
شرایط تعقیب کیفری چک
براساس ماده ۱۱ قانون صدور چک، شرایط تعقیب کیفری چک به شرح ذیل است:
- شش ماه از تاریخ سررسید پرداخت چک، گواهی عدم پرداخت دریافت شود.
- مهلت برای طرح شکایت کیفری، شش ماه از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک است.
شرایط عدم تعقیب کیفری صادرکننده چک
قانونگذار در ماده ۱۳ اصلاحی قانون صدور چک، شرایط عدم طرح شکایت کیفری چک را به شرح ذیل بیان کرده است:
- در صورتی که صادرکننده چک ثابت کند، چک را سفید امضا تحویل داده است.
- پرداخت مبلغ در متن چک بر اساس شرط تعیین شده است.
- اثبات شود چک بابت ضمانت صادر شده است.
- در صورتیکه ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده است.
- تاریخ واقعی صدور چک زودتر از تاریخ متن چک درج شده است.
وصول چک از طریق اجرای ثبت
چک سند عادی تجاری است که سند لازم الاجرا مانند سند رسمی است. بنابراین برای وصول چک میتوان از طریق اداره ثبت اسناد و املاک اقدام کرد. دارنده چک با مراجعه به اداره ثبت اسناد و املاک با ارائه اصل چک و گواهی عدم پرداخت، صدور اجرائیه را درخواست می کند. براساس قانون ثبت، فقط برای صادرکننده چک اجراییه از اداره ثبت اسناد و املاک صادر می شود و برای ظهرنویس و ضامن، اجراییه از اداره ثبت اسناد و املاک صادر نمیشود.
اقدامات وصول چک از طریق اجرای ثبت
صدور اجراییه چک به بدهکار ابلاغ میشود. بدهکار ده روز از تاریخ ابلاغ اجراییه برای پرداخت مبلغ چک مهلت دارد. بعد از پایان مهلت تعیین شده قانونی و عدم پرداخت مبلغ چک توسط بدهکار، دارنده چک می تواند توقیف اموال شخص بدهکار را درخواست کند. بعد از توقیف مال، ملک توسط کارشناس ثبت ارزیابی و از طریق مزایده فروخته و مبلغ چک وصول میشود.
هزینه دادرسی چک
در مرحله بدوی در دادگاه حقوقی، هزینه دادرسی چک تا بیست میلیون تومان، دو و نیم درصد مبلغ خواسته و بیشتر از مبلغ بیست میلیون تومان ، معادل سه و نیم درصد مبلغ خواسته تعیین شده است.
تامین خواسته چک
برای جلوگیری از انتقال اموال صادرکننده چک، علاوه بر دادخواست حقوقی مطالبه وجه چک، میتوان صدور قرار تامین خواسته را تقاضا کرد. بعد از ثبت دادخواست و ارجاع پرونده به شعبه، قرار تامین خواسته براساس قانون صادر میشود. سپس طلبکار میتواند توقیف اموال وی را از بانک مرکزی، اداره ثبت اسناد و املاک و پلیس راهور تقاضا کند.
وصول وجه سفته
سفته نوعی سند تجاری است که در معاملات و فعالیت های تجاری کاربرد دارد. شرایط شکلی سفته شامل نوشتن مبلغ با حروف، تاریخ پرداخت سفته، نام گیرنده مبلغ، نام صادر کننده سفته و تاریخ سفته است. در صورتی که مبلغ سفته توسط شخص متعهد در سررسید پرداخت نشود، تقاضای واخواست سفته یا اعتراض به عدم تادیه قابل طرح در مرجع قضایی است. براساس قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، طلبکار میتواند در صورت عدم پرداخت مبلغ سفته، بازداشت بدهکار را درخواست کند.
مهلت قانونی واخواست سفته
براساس قانون، مهلت قانونی برای واخواست سفته به دلیل عدم پرداخت مبلغ سفته در سررسید ده روز تعیین شده است و طلبکار برای عدم پرداخت مبلغ سفته، یک سال مهلت دارد، دادخواست حقوقی را در مرجع صالح مطرح کند. یکی از نکاتی که در مورد سفته وجود دارد این است در صورتی که طلبکار یکسال بعد از تاریخ واخواست سفته، دادخواست خود را مطرح نکند، در خصوص ظهرنویس سفته دعوا قابل طرح نیست.
خسارت تاخیر تادیه اسناد تجاری
میزان خسارت تاخیر تادیه اسناد تجاری سفته، چک و برات توسط بانک مرکزی هر سال محاسبه و تعیین و سپس نرخ خسارت تاخیر تادیه به دادگاه ها ابلاغ می شود. برای محاسبه خسارت تاخیر تادیه عدد شاخص در زمان محاسبه خسارت تاخیر را بر عدد شاخص در زمان صدور چک یا سفته تقسیم و عدد حاصل را در عدد درج شده در چک یا سفته ضرب می کنند.
چک در رای وحدت رویه دیوان عالی کشور
بر اساس رای وحدت رویه شماره ۵۳۶ دیوان عالی کشور گواهی عدم پرداخت صادر شده از بانک در مهلت قانونی ۱۵ روز به معنی واخواست است.
اسناد در وصول مطالبات
در وصول مطالبات دو نوع سند عادی و سند رسمی وجود دارد. سند عادی، سندی است که بدون ثبت در دفاتر اسناد رسمی یا توسط ماموران رسمی تنظیم نشده است. در ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی اسناد عادی مشخص شده است. اما سند رسمی، سندی است که در دفتر اسناد رسمی یا توسط ماموران رسمی تنظیم می شود. اسناد در وصول مطالبات نقش مهمی دارند. سند رسمی نسبت به سند عادی در مراجع قضایی اعتبار بیشتری در اثبات دعوا دارد.
اسناد اعتباری
به جز چک، سفته و برات که اسناد تجاری هستند، اسناد اعتباری ذیل نیز در معاملات و فعالیتهای تجاری مورد استفاده قرار می گیرند:
- اسناد برگه سهام با نام و بی نام
- اسناد اوراق قرضه
- اسناد اوراق بهادار
خدمات وکیل وصول مطالبات عدل آرا
- مشاوره حقوقی در خصوص وصول مطالبات اسناد تجاری اشخاص و شرکتهای تجاری
- مذاکره با شخص بدهکار
- ارسال اظهارنامه به شخص بدهکار
- بررسی و ارزیابی اسناد تجاری
- قبول وکالت و طرح دادخواست حقوقی در دادگاه
- تقاضای اجراییه از اداره ثبت اسناد
- توقیف اموال بدهکار و مزایده از طریق اداره ثبت اسناد و املاک
- وصول خسارت تاخیر تادیه وجه اسناد تجاری
- جلب شخص بدهکار
وکیل وصول مطالبات عدل آرا
برای وصول مطالبات نیاز به تسلط بر قوانین و مقررات مربوط به اسناد تجاری چک، سفته و برات است. بنابراین مشاوره و وکالت وکیل وصول مطالبات برای جلوگیری از خسارتهای احتمالی، عدم آگاهی از قوانین و مقررات اسناد تجاری امری مهم و ضروری است. سوالات حقوقی خود در مورد وصول مطالبات اسناد تجاری چک، سفته، برات و رسید عادی را با وکلای متخصص گروه حقوقی عدل آرا مطرح کنید تا روند وصول مطالبات تسریع شود.
