ضرب و جرح عمدی از جمله جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص است که تعداد زیادی از پرونده‌های کیفری مربوط به این جرم است. ضرب و جرح عمدی به آسیب رساندن عمدی به بدن دیگری گفته می‌شود و می‌تواند به شکل‌های مختلفی مانند ضرب و جرح، شکستگی و قطع عضو صورت گیرد. طبق ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، مرتکب جرم ضرب و جرح عمدی به شش ماه تا دو سال حبس و جزای نقدی محکوم می‌شود. در این مقاله در مورد ضرب و جرح عمدی و عناصر قانونی تشکیل دهنده این جرم و مجازات آن پرداخته شده است.

تعریف ضرب و جرح عمدی

ضرب و جرح عمدی به عملی گفته می‌شود که منجر به ایجاد آسیب بدنی عمدی در دیگری شود. این جرم در قانون ایران از جمله جرائم علیه اشخاص محسوب می‌شود. ضرب و جرح عمدی زمانی محقق می‌شود که مرتکب، عمل خود را با آگاهی و قصد انجام دهد و بداند که این عمل منجر به آسیب بدنی دیگری خواهد شد. به عبارت دیگر، مرتکب باید در زمان ارتکاب عمل، قصد آسیب رساندن به دیگری را داشته باشد.

مصادیق ضرب و جرح عمدی

ضرب و جرح عمدی می‌تواند به صورت‌های مختلفی انجام شود که به شرح ذیل است:

• زدن و کوفتن
• سیلی زدن
• گاز گرفتن
• استفاده از سلاح سرد یا گرم
• پرتاب کردن اشیا
• مسموم کردن
• اعمال جراحی غیرقانونی

عناصر تشکیل دهنده جرم ضرب و جرح عمدی

فاعلیت: فاعل جرم ضرب و جرح عمدی، باید شخص حقیقی باشد. به عبارت دیگر، سازمان‌ها و نهادها نمی‌توانند مرتکب این جرم شوند.

فعل مادی: فعل مادی در جرم ضرب و جرح عمدی، هر عملی است که منجر به ایجاد آسیب بدنی عمدی در دیگری شود.

قصد مجرمانه: قصد مجرمانه در جرم ضرب و جرح عمدی، عبارت است از آگاهی و اراده مرتکب نسبت به ارتکاب عمل و نتیجه آن.

تحقق نتیجه: تحقق نتیجه در جرم ضرب و جرح عمدی، عبارت است از ایجاد آسیب بدنی عمدی در دیگری. این آسیب می‌تواند به صورت ضرب، جرح، شکستگی استخوان، از کارافتادگی موقت یا دائمی عضوی از بدن یا ایجاد عاهه دائمی باشد.

مجازات ضرب و جرح عمدی

مجازات ضرب و جرح عمدی بسته به شدت آسیب وارد شده متفاوت است. در موارد خفیف، ممکن است مجازات شامل جریمه نقدی یا حبس کوتاه مدت باشد. در موارد شدیدتر، ممکن است مجازات شامل حبس طولانی مدت یا حتی حبس ابد باشد. در قانون مجازات اسلامی، مجازات ضرب و جرح عمدی در ماده ۶۱۴ این قانون تعیین شده است. بنابراین اگر ضرب و جرح عمدی موجب نقص عضو یا منافع یا زوال عقل مجنی علیه شود، مرتکب به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهد شد. در صورتی که قصاص نسبت به عضو یا منافعی که از بین رفته یا ناقص شده باشد، مرتکب به قصاص محکوم خواهد شد.

در مواردی که ضرب و جرح عمدی موجب قتل مجنی علیه شود، مرتکب به قصاص نفس محکوم خواهد شد. اما اگر مدعی خصوصی به قصاص راضی نشود یا قصاص را نتواند اجراء کند، مرتکب به حبس ابد محکوم خواهد شد. همچنین طبق قانون کاهش مجازات‌های حبس تعزیری میزان مجازات جرم ضرب و جرح عمدی شش ماه تا دوسال حبس جرم درجه شش و با درخواست مجنی علیه، پرداخت دیه به وی است.

دفاع مشروع در ضرب و جرح عمدی

دفاع مشروع در ضرب و جرح عمدی وضعیتی است که در آن شخصی در برابر تجاوز یا خطر فعلی یا قریب‌الوقوع مرتکب ضرب و جرح عمدی می‌شود و در صورت اجتماع شرایط زیر مجازات نمی‌شود:

• وجود خطر فعلی یا قریب‌الوقوع برای جان، مال، عِرض، ناموس، یا آزادی تن خود یا دیگری
• عدم امکان دفع خطر با توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت
• متناسب بودن دفاع با خطر
• عدم تجاوز از حد ضرورت

 وکیل متخصص دعاوی کیفری

با توجه به مطالب بیان شده در مورد جرم ضرب و جرح عمدی و حجم پرونده‌های کیفری در مراجع قضایی قبل از هر اقدام برای طرح شکایت ضرب و جرح عمدی به عنوان شاکی یا دفاع در پرونده ضرب و جرح عمدی به عنوان متهم از مشاوره و وکالت وکیل متخصص دعاوی کیفری بهرمند شوید.

 سوالات حقوقی خود در مورد ضرب و جرح عمدی، مجازات آن و شرایط تخفیف در این جرم را با وکلای متخصص گروه حقوقی “عدل آرا” مطرح کنید تا در تمام مراحل رسیدگی به عنوان متهم یا شاکی همراه شما باشند.