مهریه از مهم‌ترین حقوق مالی زن در ازدواج است. در سال ۱۴۰۵، بحث طرح اصلاح مقررات اجرای محکومیت‌های مالی و موضوع مهریه ۱۴ سکه‌ای، پرسش‌های زیادی برای زوجین ایجاد کرده است. آیا قانون جدید مهریه را به ۱۴ سکه محدود کرده است؟ تکلیف مهریه‌های بیشتر از این میزان چیست؟ و آیا این تغییرات در حال حاضر قابلیت اجرا دارند؟
برای پاسخ به این پرسش‌ها باید میان حق قانونی زن برای مطالبه مهریه و مقررات اجرای حکم و وصول مهریه تفاوت قائل شد. وضعیت نهایی طرح و جزئیات آن نیز باید بر اساس آخرین مصوبات رسمی بررسی شود.
فهرست محتوا
- آیا قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۵ تصویب و اجرایی شده است؟
- آیا مهریه در قانون جدید به ۱۴ سکه محدود شده است؟
- تفاوت مهریه ۱۴ سکه‌ای با حق مطالبه مهریه چیست؟
- تکلیف مهریه بیشتر از ۱۴ سکه چه می‌شود؟
- اعسار از پرداخت مهریه چه ارتباطی با قانون جدید دارد؟
- اگر قصد مطالبه مهریه دارید، چه اقدامی باید انجام دهید؟
- جمع‌بندی؛ آیا مهریه ۱۴ سکه‌ای قانون قطعی سال ۱۴۰۵ است؟
آیا قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۵ تصویب و اجرایی شده است؟
طرح اصلاح مقررات مربوط به اجرای محکومیت‌های مالی و برخی احکام مرتبط با مهریه در مسیر بررسی و اصلاحات تقنینی قرار داشته است. گزارش‌های منتشرشده از وجود ایرادها و بازگشت موضوع برای اصلاح حکایت داشته‌اند؛ بنابراین صرف طرح یا تصویب یک مرحله‌ای، به معنای لازم‌الاجرا شدن قانون نیست.
برای اینکه مقررات جدید مبنای اقدام حقوقی قرار بگیرند، باید مراحل قانونی تصویب و ابلاغ طی شده باشد و تاریخ اجرای آن نیز مشخص شود. در نتیجه، پیش از استناد به «قانون ۱۴ سکه‌ای»، لازم است آخرین متن رسمی و وضعیت ابلاغ آن بررسی شود.
آیا مهریه در قانون جدید به ۱۴ سکه محدود شده است؟
پاسخ کوتاه این است که نباید موضوع «۱۴ سکه» را بدون بررسی متن نهایی، به معنای تعیین سقف قطعی برای اصل مهریه دانست. در بحث‌های حقوقی مربوط به این طرح، باید میان میزان مهریه مندرج در عقدنامه و مقررات مربوط به ضمانت اجرا، بازداشت یا شیوه وصول محکوم‌به تفکیک کرد.
اصل مهریه با توافق زوجین در عقد نکاح تعیین می‌شود و مقررات مربوط به اجرای حکم، موضوع جداگانه‌ای است. بنابراین، تا زمانی که متن نهایی و لازم‌الاجرای قانون روشن نباشد، نمی‌توان نتیجه گرفت هر مهریه‌ای بیش از ۱۴ سکه خودبه‌خود باطل یا غیرقابل مطالبه است.
تفاوت مهریه ۱۴ سکه‌ای با حق مطالبه مهریه چیست؟
۱. حق زن برای مطالبه مهریه
مطابق قواعد عمومی حقوق خانواده، مهریه‌ای که به‌طور معتبر در عقد نکاح تعیین شده، اصولاً دین زوج محسوب می‌شود و زوجه می‌تواند از راه قانونی آن را مطالبه کند. میزان مندرج در عقدنامه را نباید بدون وجود حکم قانونی معتبر، با محدودیت‌های احتمالی اجرای محکومیت مالی یکی دانست.
۲. مقررات اجرای حکم و وصول مهریه
پس از طرح دعوا و صدور حکم یا فراهم شدن امکان اجرای سند، وصول مهریه تابع مقررات اجرای احکام و محکومیت‌های مالی است. شناسایی اموال، توقیف دارایی‌های قابل توقیف، بررسی ادعای اعسار و تقسیط محکوم‌به از جمله موضوعاتی هستند که بسته به شرایط پرونده مطرح می‌شوند. تغییر احتمالی در یکی از ضمانت‌اجراها لزوماً به معنای از بین رفتن اصل دین نیست.
تکلیف مهریه بیشتر از ۱۴ سکه چه می‌شود؟
در مورد مهریه‌های بالاتر از ۱۴ سکه، پاسخ دقیق به متن نهایی قانون و مقررات لازم‌الاجرا بستگی دارد. باید مشخص شود مقرره احتمالی درباره اصل تعهد است یا فقط شیوه اجرای حکم و ضمانت‌اجراهای آن را تغییر می‌دهد. تا پیش از احراز این موضوع، نمی‌توان گفت مازاد بر ۱۴ سکه در همه پرونده‌ها از بین می‌رود یا وصول آن به‌طور مطلق ناممکن است.
در هر پرونده، مفاد عقدنامه، میزان مهریه، وضعیت مالی زوج، اموال قابل شناسایی و مقررات حاکم در زمان اقدام باید جداگانه بررسی شوند.
اعسار از پرداخت مهریه چه ارتباطی با قانون جدید دارد؟
اعسار زمانی مطرح می‌شود که محکوم‌علیه مدعی باشد توان پرداخت یکجای محکوم‌به را ندارد. دادگاه با توجه به دلایل و مدارک طرفین و وضعیت مالی شخص درباره پذیرش اعسار و در صورت لزوم تقسیط تصمیم می‌گیرد. پذیرش اعسار به‌خودی‌خود به معنای حذف اصل بدهی نیست.
برای آشنایی بیشتر با شرایط و آثار این موضوع، مقاله اعسار زوج در پرداخت مهریه را مطالعه کنید.
اگر قصد مطالبه مهریه دارید، چه اقدامی باید انجام دهید؟
- عقدنامه و مدارک هویتی و ازدواج را آماده کنید.
- وضعیت ثبت رسمی ازدواج و مسیر مناسب مطالبه را بررسی کنید.
- در صورت وجود اطلاعات معتبر درباره اموال زوج، آن‌ها را برای پیگیری قانونی مستند کنید.
- اگر دعوای اعسار یا تقسیط مطرح شده، مدارک مرتبط با وضعیت مالی و ادعاهای طرفین را به‌دقت بررسی کنید.
- پیش از اقدام، آخرین مقررات لازم‌الاجرا را از منبع رسمی یا مشاور حقوقی احراز کنید؛ به‌ویژه اگر اقدام شما به طرح اصلاحی مهریه ۱۴ سکه‌ای وابسته است.
برای دریافت راهنمایی متناسب با شرایط پرونده، می‌توانید از بخش پرسش حقوقی عدل‌آرا استفاده کنید.
جمع‌بندی؛ آیا مهریه ۱۴ سکه‌ای قانون قطعی سال ۱۴۰۵ است؟
صرف مطرح شدن عدد ۱۴ سکه در طرح اصلاح قانون، به معنای محدود شدن قطعی اصل مهریه به این میزان نیست. باید متن نهایی، مراحل تصویب و ابلاغ و قلمرو دقیق مقرره بررسی شود. در تحلیل حقوقی، حق مطالبه مهریه از مقررات اجرای حکم و ضمانت‌اجراهای وصول آن جداست؛ بنابراین بهتر است از نتیجه‌گیری قطعی یا اقدام بر پایه خبرهای غیررسمی خودداری شود.
